امروز: جمعه, ۱۷ مرداد ۱۳۹۹ - 07 August 2020

آخرین اخبار

اخبار برگزیده

کد خبر: 387958
تاریخ انتشار: چهارشنبه, ۰۶ آذر ۱۳۹۸ ۲۳:۰۰

از ترسیم فلاکت تا یأس و ناامیدی/ وقتی فیلم های کوتاه در راستای سیاست های ابلاغی نظام لیبرالیسم تولید

سید عرفان فاطمی/ سی و ششمین جشنواره فیلم کوتاه تهران با فراز و نشیب فروان در نحوه انتخاب فیلم ها، شیوه مدیریت اجرایی جشنواره، بخش داوران، مراسم اختتامیه و انتخاب نامزدهای بخش های مختلف و بالاخص توزیع جوایز پایان یافت. فارغ از بحث های اجرایی و پیرامونی جشنواره و بالاخص توجه به وضعیت اسفبار انجمن سینمای جوانان ایران و سردرگمی ویژه متولیان آن در حال حاضر که به صورت مختصر در یاداشت گذشته اشاره شد؛ آنچه که اکنون و در موعد پس از جشنواره از اهمیت بیشتری برخوردار است توجه به جریان شناسی تولیدات حال حاضر فیلم کوتاه و بررسی محتوای ارایه شده در جشنواره سی و ششم به عنوان رویداد مهم و جریانساز در عرصه سینمای کشور می باشد. موضوعی که به مراتب از اهمیت بالایی برخوردار است و نقشی تعیین کننده در آینده جریان فیلم سازی در کشور را برعهده دارد.

پس در چنین شرایط حساسی که مردم مسلمان ایران با انواع و اقسام مشکلات ناشی از حاکمیت قبیله ی بنفش بر مصدر اجرایی کشور روبرو بوده و دغدغه ی بیشماری را به سبب بی تدبیری مسئولان در عصر حاضر تحمل می نمایند و همچنان به عنوان ملتی سربلند و راست قامت در حال رویارویی با دشمن بیرونی و در عین حال مواجهه با جهل و نادانی و در برخی موارد اغراض و امراز برخی از متولیان امر در اداره کشور می باشند و ...؛ صنعت سینمای ایران وظیفه سنگینی را در راستای کاهش مشکلات مردم و کمک به حل معضلات اجتماعی عهده دار می باشد؛ وظیفه ای مهم که مبتنی بر آن صنعت سینما سعی می کند تا به سراغ واقعیت های سیاه و تلخ جامعه ی پیرامونی خود رفته و با پرهیز از هر گونه سیاه نمایی، تمامی آنچه را که در واقعیت می بیند، روایت نماید و در عین حال سعی می کند تا به روایت صرف اکتفا نکرده و راهکار خود از برای بهبود شرایط موجود را به مخاطبان خود ارایه دهد.

در این شرایط بدیهی است که هیچ عقل سلیمی نمی پذیرد که صنعت سینما بتواند تحت لوا و در پوشش ژانر اجتماعی با جلوه گری و بیان مفرط مشکلات باری از رنج های مردم بردارد و بجای آنکه برای مردم راه کار و الگوهای مناسب جهت برون رفت از مضیقه را ارایه نماید و دیدگاه حل مسئله در تقابل با مشکلات را به نمایش درآورد و ... بخواهد به صورتی افراطی اقدام به ترسیم سیاه بختی جامعه و فلاکت مردم در کلاف سردرگم معضلات نماید و این در حالی است که جشنواره فیلم کوتاه در مسیری متفاوت از وظایف و رسالت حرفه ای خود، امروزه چنین مسیری را دنبال می نماید.

بر این اساس موضوع و محتوای عموم آثار به نمایش درآمده در سی و ششمین جشنواره فیلم کوتاه تهران نه تنها بر ابعاد غیر واقعی بسیاری از موضوعات و به تعبیری مشکل تراشی در فضای اجتماعی کشور مبادرت می ورزد؛ بلکه به صورتی منحط سعی می کند تا با ترسیم سیاهی مطلق و تصویرسازی از فلاکت انسان مسلمان ایرانی، کورسوی امید را از برای مخاطبان خود زایل سازد و از این جهت می توان جهت گیری عموم تولیدات فیلم کوتاه در بخش ملی داستانی از جشنواره سی و ششم را بر بستر سنی کودک و نوجوان و با تمرکز بر حوزه زنان و با محتوای مغایر با سبک زندگی اسلامی و ایرانی و بعضا ضدیت مستقیم با دین و شریعت جمع بندی نمود.

این گونه بود که در میان تولیدات به نمایش درآمده در سی و ششمین جشنواره فیلم کوتاه تهران که با رویکرد انتقادی به برخی از احکام مسلم و عقلی دین اسلام پرداخته شده، حضور پررنگ فیلم های ضد حکم قصاص برجسته می باشد؛ آثاری که با توسل به سوژه های مختلف با هدف درگیر کردن احساس مخاطب و به نوعی تلخ نمودن مطلق احکام الهی و به تبع آن سبک زندگی اسلامی در منظر مخاطبان خود می پردازند.

از این جهت در چندین اثر با استفاده از سوژه های مشابه در قالب داستان های متفاوت این حکم به چالش کشیده شد. در فیلم هایی مانند حلق آویز و اجباری و همچنین تا حدودی لکه، فیلمسازان به سراغ افرادی رفته اند که مسئولیت اجرای حکم قصاص و اعدام مجرمان را بر عهده داشتند و به روایت شدند.

البته ضدیت با سبک زندگی اسلامی و احکام و حدود الهی در عموم تولیدات به نمایش درآمده در سی و ششمین جشنواره فیلم کوتاه تهران به نحوی بود که اثری همچون فیلم کوتاه مطرود (به کارگردانی امیر مهندسیان) که در قالب روایت داستانی طنز گونه با محوریت شغل مرده شوری اقدام به هجو سبک زندگی اسلامی می نمود و ... شاید چندان از قابلیت توجه برخوردار نباشد. اثری که طی آن مرد مرده شور به دلیل نبود جنازه، احکامی را که برای غسل میت باید انجام داد، فراموش کرده و زن سعی در آموزش همسر و یافتن مرده دارد و ...

همچنین در تعداد قابل توجهی از تولیدات عرضه شده در سی و ششمین جشنواره فیلم کوتاه تهران می توان به وضوح نوع نگاه اپوزیسیون و مخالفت صریح با حاکمیت جمهوری اسلامی را مشاهده نمود که در این میان طعنه های سیاسی و حاکمیتی به وجه مشترک بسیاری از آثار تبدیل شده و برخی از این نوع فیلم ها به طور مستقیم به انتقاد از نظام جمهوری اسلامی پرداخته و نظام را مسبب تمام اتفاقات سیاه و فلاکت انسان ایرانی معرفی می کنند.

البته عموم آثار سی و ششمین جشنواره فیلم کوتاه تهران، جملگی دارای ادبیات خاص و مشخصی هستند و لغت  نامه مشترکی با هم مرور نموده  اند و آن هم فلاکت است و از این جهت می  توان گفت فیلم  هایی که به طور ویژه و اغراق آمیز به معضلات اجتماعی پرداخته  اند و تنها تصویر  گر سیاهی ها و مشکلات هستند نیز عموما در دسته آثار معارض و منتقد نسبت به حاکمیت جمهوری اسلامی تفکیک و دسته  بندی می شوند.

سوای نظر از وجاهت ضد حاکمیتی بسیاری از تولیدات به نمایش درآمده در جشنواره سی و ششم آنچه که بر شدت تاثیر گذاری این آثار می  افزاید؛ توجه آن بر مخاطب نوجوان می  باشد و این جهت یکی از جنبه  های مخاطره آمیز این دوره از جشنواره فیلم کوتاه تهران محسوب می  شود. فیلم  هایی با سو گیری بر حوزه سنی نوجوانان که یکی از مصادیق واقعی تزریق تلخی و اندوه به مخاطب محسوب می شود.

قطعا اهمیت دوره سنی نوجوان ( Adolescence ) امروزه بر کسی پوشیده نیست و این در حالی است که به دلیل بی  توجهی متولیان امر و شاید عدم فهم و یا دغدغه لازم در متولیان امر به منظور برنامه ریزی آموزشی و تربیتی برای ایشان؛ عملا در هیچ یک از حوزه  های فرهنگی و بالاخص صنعت سینما هدف گذاری صحیحی برای این گروه سنی صورت نپذیرفته و ...؛ از این جهت حضور معنی  دار تعداد قابل توجهی فیلم کوتاه برای این رده سنی و با موضوع نوجوانان می  تواند هشداری باشد مبنی بر تمرکز اغیار بر این گروه سنی!

به عبارتی دیگر؛ وقتی در داخل هیچ برنامه مدون و دغدغه پیگیری برای تولید آثار فرهنگی و به صورت شاخص سینمایی حول رده سنی نوجوانان وجود ندارد؛ عملا حضور تعداد قابل توجهی فیلم کوتاه تنها می  تواند به معنی استقبال جشنواره  های بین  المللی و تمرکز نهاد  های بین  المللی برای پیگیری اجرایی شدن منویاتشان از برای این گروه سنی و با ابزار سینما در ایران اسلامی قلمداد شود.

متاسفانه وضعیتی که در سی و ششمین جشنواره فیلم کوتاه تهران برای نوجوان مسلمان ایرانی ترسیم می  شود سیاه و تاریک و پر از یاس و ناامیدی، بزهکاری، جنایت، افسردگی، رها شدگی و نداشتن آینده امید بخش و در یک کلام، فلاکت  است. نوجوانی که در ایران درگیر مشکلاتی فراتر از توان و سن خویش است و چنین فضایی اگر چه برای مخاطب خارجی که با جامعه ایران آشنایی دارد بسیار عجیب می  باشد؛ اما قطعا ساخت چنین آثاری توسط سینماگر ایران و بعضا با بودجه  های حمایتی دولت، می  تواند به عنوان حکم تایید باشد و به طور کلی برای مخاطب عام چنین آثاری، القا کننده فضای حاکم بر فیلم  ها در راستای تعمیم آن به تمامی افراد این گروه سنی در ایران می باشد.

البته تعداد ویژه ای از مجموع این تولیدات با موضوع نوجوانان و مواد مخدر در سی و ششمین جشنواره فیلم کوتاه تهران اکران شد که به فجیع ترین شکل ممکن ساخته پرداخته شده و نوجوان تصویر شده این فیلم  ها به جهت جلب نظر جشنواره  های خارجی در اوج سیاهی و به صورتی حرفه ای همچون سابقه داران این حوزه تصویر شده اند.

در این میان دختر نوجوان فیلم کوتاه امتحان (به کارگردانی سونیا حداد) که نامزد دریافت جایزه بهترین کارگردانی، فیلم نامه و نامزد بخش سینمای ملی شد، به حرفه ای ترین وجه ممکن  مواد همراه خود را از دید مدیر مدرسه پنهان کرده و می  بلعد. در ادامه این دختر با حالت زجر آوری بسته را از درون معده خود خارج می کند.

پر واضح است که چنین فیلمی مورد استقبال جشنواره های خارجی قرار خواهد گرفت و در راستای سیاست های آنان نماینده ای از دانش اموزان ایرانی را به جهان معرفی خواهد نمود.

فیلم کوتاه دم اژدها (به کارگردانی سعید کشاورز) نیز دیگر فیلم این حوزه بود که دو نوجوان مواد فروش را به تصویر کشیده که یکی از آنها مرتکب قتل نیز می  شود. این دو نوجوان در این فیلم کوتاه، به هیبت مردانی حرفه  ای و سرشاخه توزیع کننده مواد مخدر، معرفی شدند که در سیاه ترین حالت ممکن و با همکاری ناظم مدرسه به عنوان دلال به این امر اشتغال داشتند!

فیلم کوتاه دراپ (به کارگردانی شاهین حق‌شعار) نیز دیگر فیلم دردناک با این موضوع بود. دختری حرفه  ای که توزیع کننده مواد مخدر است و هر آسیبی که متوجه یک دختر خیابانی باشد را تجربه کرده است.

نکته دیگری که در این فیلم  ها به چشم می خورد مدرسه گریزی و به نوعی تخریب بخش آموزش است. باید دقت شود که با وجود تمام انتقادات به حقی که در این زمینه متوجه بخش آموزش کشور است اما با این وجود نباید به این گونه تخریب  ها در راستای اهداف تعیین شده در سند ۲۰۳۰ یونسکو دامن زده شود. سندی که با عنوان رسمی دگرگون ساختن جهان ما: دستور کارش ۲۰۳۰ برای توسعه پایا ( Transforming our world: the ۲۰۳۰ Agenda for Sustainable Development ) در حال پیاده  سازی و تاثیرگذاری بر ساختارهای فرهنگی و اجتماعی بسیاری از کشورها و به ویژه ایران اسلامی بوده و ساخت آثار سینمایی فوق الذکر به خوبی می  تواند ضمن ایجاد فشار خارجی به منظور پیاده  سازی مفاد این سند؛ همراهی ویژه برخی از مسئولان و دست  اندرکاران عرصه فرهنگی را برای اعمال گسترش و عمومیت یافتن تعالیم این سند در جامعه را موجب ششود.

البته فلاکت نوجوان ایرانی تنها با مواد مخدر ترسیم نمی شود و از سایر فیلم  های جشنواره سی و ششم با محوریت و موضوع گروه سنی نوجوان می  توان به نمونه  هایی اشاره نمود که شخصیت اصلی اثر را نوجوانانی در شرایط نابسامانی  های مختلف  شامل می  شود. نوجوانانی که عمدتا به دلیل مشکلات مالی خانواده و یا نداشتن یکی از والدین در نقشی فراتر از حد یک نوجوان در خانواده ظاهر می  شوند. فیلم  هایی که خانواده   مسلمان ایرانی در آن به عنوان اجتماعی ضعیف و مستضعف مادی و فکری فرهنگی روایت می  شوند که یا درگیر مسائل مادی بوده و یا اختلافات پدر و مادر، نوجوان را وارد دنیای دیگری می  سازد.

در این گونه آثار نوجوان غرق در مشکلاتی ترسیم می  شوند که به صورت جبر اجتماعی بر ایشان تحمیل شده و آنها را از مدرسه و هر آنچه اقتضائات این دوران است بازمی  دارد و گاها در آرزو و رویای نداشته  ها ایام را سپری می  سازند و بعضا حتی غرق شدن در این مشکلات باعث از دست دادن جان ایشان نیز شده و یا اوضاع نابسامان سبب تبدیل این نوجوانان به انسان  هایی بزه  کار و حتی قاتل می شود.   

اکثر نوجوانانی که در این فیلم ها روایت می  شوند محروم  اند و قطعا مخاطب این آثار چاره  ای از برای نجات نوجوان مظلوم ایرانی از این فلاکت اجتماعی متصور نخواهد شد جُز آنکه بر دستورالعمل  های ابلاغی نظام لیبرالیسم در قالب سندهایی همچون سند ۲۰۳۰ یونسکو تمسک جُسته و سعی نماید تا ضمن دوری از داشته  های فرهنگی خود و اعلام برایت و بیزاری تمدنی؛ تمام همت خود را معطوف تحقق ۱۷ هدف بند اصلی و ۱۶۹ هدف ویژه این سند در جامعه ایران نماید.

در این میان جمع قابل توجهی از آثار به نمایش درآمده در سی و ششمین جشنواره فیلم کوتاه تهران همچون فیلم کوتاه آزاده (به کارگردانی میرعباس خسروی‌نژاد) و یا فیلم کوتاه مَگرالن (به کارگردانی مریم زارعی) و  فیلم کوتاه گاومیش (به کارگردانی ابراهیم اشرف‌پور) و فیلم کوتاه بنفشه‌زار (به کارگردانی آبتین سلیمی‌طاری) و فیلم کوتاه موناکو (به کارگردانی آرمان خوانساریان) و فیلم کوتاه شوفر (به کارگردانی رضا نجاتی) و فیلم کوتاه باخ (به کارگردانی مهران قربانی) و فیلم کوتاه شوفر (به کارگردانی رضا نجاتی) و فیلم کوتاه آتاری (به کارگردانی فرهاد فداکار) و ... را می  توان از این منظر مورد توجه قرار داد.

البته در این میان طیف های مختلف در گروه سنی نوجوانان قرار گرفته و به عنوان نمونه نوجوان ترسیم شده در فیلم کوتاهی همچون آنکادر (به کارگردانی مرتضی میرمنتظمی) نوجوانی تنها و بی کس است که از طبقه ضعیف نیست اما والدینی ندارد و بدلیل عدم توان ارتباط گیری با افراد پیرامونی در دنیای خود ساخته خویش به سر می  برد و انس با حیوان برای او ساده  تر و قابل دسترسی  تر از ارتباط با مردمان جامعه است.

البته معدود تولیداتی همچون فیلم کوتاه کوه سفید (به کارگردانی مهرداد حسنی) نیز در جشنواره حضور داشت که علارغم محروم بودن نوجوانان روایت شده در این قصه، اما مانند سایر فیلم ها سیاه و تاریک نیست. فیلم کوه سفید تلاش نوجوانانی را برای انتقال حال و هوای زیارت اربعین برای مردم روستا به تصویر کشیده.

فیلم کوتاه او که اهلی نشد (به کارگردانی صالح کاشفی) نیز روایت نوجوانی است که برای لذت بردن از زندگی خود باید از قید و بندها و انتظارات والدین و مسئولان مدرسه رها شود.

فیلم های با موضوع فرزند و یا به عبارتی با محوریت موضوع تحدید جمعیت نیز از جمله موضوعاتی بود که در جهتی نادرست از منافع ملی مطرح شده. در این باره سخن بسیار است اما مخلص کلام اینکه متاسفانه صنعت سینما و رویدادهای پیرامونی در کشور رها شده و در این میان انجمن سینمای جوانان ایران نیز به وضوح در خلاف جهت سیاست های کلان کشور عمل نموده و در موضوع جمعیت نیز به رغم متفق القول بودن تمام مسئولین و واقف بودنشان به چالش های مسئله جمعیت، متاسفانه عرصه هنر در راستای دامن زدن به مشکلات و به عنوان عاملی در تقابل با سیاست های فرزندآوری عمل می کند.

همین امر سبب شد تا در سی و ششمین جشنواره فیلم کوتاه تهران به وفور آثاری با محوریت خانواده به ترسیم فضایی بپردازند که عموما در آن بچه  ها به عنوان عامل اصلی و اسباب بروز مشکل برای پدر و مادر تصویر می  شوند. فرزندانی که نبودشان برای تحکیم خانواده بهتر است!

همچنین در راستای اهداف سند ۲۰۳۰ یونسکو در برخی از آثار جشنواره به دفاع از حقوق کودک پرداخته شده که مضاف بر مسئله بودن یا نبودن فرزند، مبانی همسو و منطبق بر خوشامد سازمان  های بین المللی مطرح شده که البته در برخی دیگر از این تولیدات نیز بچه  ها وسیله  ای برای نقد حاکمیت و القای پیام ناامیدی به کار گرفته شده  اند و حتی به صورتی نمادین در قالب ترسیم خشونت علیه کودکان در فیلم  هایی به عنوان آلت دست پدر و مادر و یا به عبارتی همچون اسباب بازی در راستای برآورده کردن خواسته  های بیجای آنها تصویرسازی شده است که از این میان می  توان به آثاری همچون فیلم کوتاه سونا (به کارگردانی مریم مهدیه) و یا فیلم کوتاه به چیزی دست نزن (به کارگردانی ارغوان حیدراسلام) و همچنینن فیلم کوتاه اسباب‌بازی (به کارگردانی نیما رحیم‌پور) و فیلم کوتاه بچه مردم (به کارگردانی جواد ستوده‌نیا) و ... اشاره نمود.

در مجموع می  توان چنین بیان داشت که عموم آثاری که به نوعی در آنها به خانواده پرداخته شده، به صورت کلی خانواده هایی متلاشی، مشکل دار، فقیر و بی عاطفه تصویر شدند که گویا در این جامعه هیچ خانواده خوبی برای معرفی کردن وجود ندارد. پس اگر چه این بیان به معنی کتمان مشکلات و معضلات حال حاضر نیست و شاید بتوان برای تمام سوژه  های روایت شده در این فیلم ها مصادیق بسیاری در میان مردم جامعه یافت؛ اما باید دقت داشت که به تصویر کشیدن مفرط این نوع از سبک زندگی  های خاص آن هم با هنر-صنعت رسانه سینما قطعا آسیب های به مراتب بدتری دربر دارد که شاید مهمترین آن القای فضای یاس آور و ایجاد باور عمومی فلاکت در بطن اجتماع باشد که قطعا نتایج ارزنده و مثبتی را در مسیر شکوه تمدنی یک جامعه به همراه نخواهد داشت.

   

-----------------------------------------------------------------------------
تذکر: کاربر محترم؛ انتشار مطالب دیگر رسانه ها از سوی هشدار نیوز لزوما به معنای صحت و تایید محتوای آنها نیست و صرفا جهت اطلاع کاربران از فضای رسانه‌ای بازنشر می‌شود. در ضمن شما می توانید اخبار و مطالب وزین خود را که تا کنون در هیچ رسانه‌ای منتشر نشده است از طریق بخش "تماس با ما" برای ما ارسال نمایید تا در صورت دارا بودن مولفه‌های لازم، در بخش ویژه منتشر گردد.



+ 1
I_DONT_LIKE_IT - 1

منبع: http://cinemapress.ir/news/118632/از-ترسیم-فلاکت-تا-یأس-و-ناامیدی-وقتی-فیلم-های-کوتاه-در-راستای
بازدید: 52

تعداد نظرات: 0
منتشر نشده: 0

کد امنیتی
کد جدید