امروز: جمعه, ۲۴ آذر ۱۳۹۶ - 15 December 2017

آخرین اخبار

پنجره

«انصارالله» اتهامات آمریکا درباره تجهیز این جنبش به موشک‌های ایرانی را رد کرد
نوبخت: هر خانه 3 بیکار دارد؛ بری ایجاد شغل باید سوخت را گران کنیم
انتصاب بانوان در شهرداری افزایش می یابد
برخی ارقام جداول لایحه بودجه ۹۷ با هم جور در نمی‌آید + سند
توافق منچستریونایتد با گرث بیل
کد خبر: 259371
تاریخ انتشار: شنبه, ۰۷ مرداد ۱۳۹۶ ۱۷:۱۶
دسته: یادداشت
پرینت
ایمیل
براساس گزارش مرکز پژوهش های مجلس؛

ترکیه در رؤیای تحقق دهمین اقتصاد برتر جهان

به گزارش هشدارنیوز در ميان همه كشورهاي منطقه و حتي جهان، ايران و تركيه ضمن برخي تفاوت‌ها، مشابهت‌های زيادي نيز با يكديگر دارند و به همين دليل بيش از هر كشوري اين دو همسايه ديرين، هم‌کیش و رقيب می‌توانند از تجربيات طرف مقابل درس بگيرند و از اين طريق به روند پيشرفت و توسعه خود سرعت بخشند.

علاوه براین براساس رهنمودهای سند چشم‌انداز 1404 کشور ترکیه به‌عنوان مهم‌ترین رقیب اقتصادی و فناوری و علمی ایران محسوب می‌شود که ایران باید در سال 1404 به رتبه اول منطقه از لحاظ اقتصادی، علمی و فناوری تبدیل شود. 

 ترکیه در رؤیای تحقق دهمین اقتصاد برتر جهانی

در سال 1302(1923 هجري شمسی) جمهوري تركيه به‌عنوان وارث امپراتوری عثماني سر برآورد و با رهبري مصطفي كمال پاشا معروف به «آتاتورک» فصل نويني را درروند برنامه‌ریزی اساسي براي آينده خود آغاز كرد.

 11 سال بعد از تأسيس جمهوري تركيه، اولين برنامه پنج‌ساله در اين كشور به مورداجرا درآمد كه به دلیل هم‌زمانی بعضي از سال‌های اجراي آن با جنگ جهاني دوم همه اهداف آن محقق نشدند اگرچه اين برنامه در همان شرايط بحراني نيز زیرساخت‌های مناسب را براي توسعه اين كشور به‌ویژه در دو بخش صنعت و معدن فراهم آورد.

در آغاز دهه 1950 میلادی كه حزب دمكرات تركيه زمام امور را به دست گرفته بود، شیوه برنامه‌ریزی متمركز را كنار گذاشت و اين بلاتکلیفی و بی‌برنامگی تا سال 1961 كه قانون اساسي جديد اين كشور به تصويب رسيد، ادامه يافت تا اينكه اين قانون به‌صراحت مسئوليت برنامه‌ریزی اقتصادي –اجتماعي را بر عهده دولت دانست كه بر همين مبنا سازمان دولتي برنامه‌ریزی تركيه تأسيس شد و اين سازمان از آن تاريخ تاكنون 10 برنامه پنج‌ساله و يك سند چشم‌انداز را تدوين كرده که توسط دولت‌ها به مورداجرا گذاشته است.

 درنتیجه اجراي اين برنامه‌ها، تركيه هم‌اکنون در زمره 17 كشور صنعتي جهان قرارگرفته است، اما سياستمداران اين كشور از اين وضعيت نيز چندان رضايت ندارند و لذا در سند چشم‌اندازی كه در آستانه فرارسيدن يكصدمين سالگرد تأسيس تركيه نوين تهیه‌کرده‌اند، اين هدف را مدنظر قرار داده‌اند كه تركيه تا سال 2023 میلادی با دو تريليون دلار (دو هزار ميليارد دلار) توليد ناخالص داخلي، 500 ميليارد دلار صادرات و افزايش سطح درآمد سرانه به 25 هزار دلار، يكي از 10 اقتصاد برتر جهان شود.

چنين به نظر می‌رسد كه بر اساس شواهد آماري موجود، دستيابي به اهداف تعریف‌شده در اين سند چشم‌انداز براي تركيه چندان هم دشوار نخواهد بود.

اما ترکیه برای دستیابی به اهداف بالا، در دو حوزه تلاش نرم و تلاش سخت درصدد دستیابی به اهداف سند چشم‌انداز 2023 خود است که عبارت‌اند از:

الف) آینده‌پژوهی نرم

مصاديق آینده‌پژوهی نرم در تركيه معاصر بسيار قابل‌تأمل‌اند، زيرا اقدامات بنيادي و راهبردي در عرصه‌های زندگي فردي و اجتماعي كه روند توسعه اين كشور را تسريع کرده‌اند از برنامه‌های آینده‌پژوهانه‌ای سرچشمه گرفته‌اند كه در ادامه به برخي از مهم‌ترین آن‌ها اشاره می‌شود.

  1. ارائه الگويي از اسلام میانه‌رو و مسالمت‌جو در جهان
  2.  تركيه را مدافع و نماينده واقعي جهان اسلام نشان دادن
  3. جانب‌داری از همه اقوام ترک‌زبان جهان
  4. تالش براي پيوستن به اتحاديه اروپا
  5. تبدیل‌شدن به قطب عمده فرهنگ ملل (درآمد اين كشور از محل صادرات محصولات فرهنگي از 10 هزار دلار در سال 2004 هم‌اکنون به 300 ميليون دلار در رسیده و قرار است تا سال 2023 به سطح دو ميليارد دلار افزايش يابد. درزمینهٔ صادرات محصولات فرهنگی تركيه هم‌اینک پس از آمريكا مقام دوم جهان را به خود اختصاص داده است.

ب( مصاديق آینده‌پژوهانه سخت در تركيه معاصر

برخلاف مصاديق آینده‌پژوهی نرم تركيه، مصاديق سخت آن نمودهاي بارز و آشکارتری دارند و اساساً قابل كتمان نيستند كه در ادامه به مواردي از مهم‌ترین آن‌ها اشاره می‌شود:

1-      پيوستن به جمع 10 اقتصاد برتر جهان: (تمام هم‌وغم تركيه بالأخص در دوران زمامداري حزب عدالت و توسعه اين است كه بر اساس افق‌های تعیین‌شده در سند چشم‌انداز سال 2023 هم‌زمان با يكصدمين سال تأسيس نظام جمهوریت اين كشور با افزايش ميزان توليد ناخالص داخلي ساليانه به سطح دو تريليون دلار و رساندن صادرات خود 1 به مرز 500 ميليارد دلار، در زمره 10 اقتصاد برتر جهان قرار گيرد).

2-      سرمایه‌گذاری مناسب در بخش هوا و فضا: نخستين ماهواره نظامي- جاسوسي ارتش ترکیه در 16 آذرماه 1395 از پايگاه فضايي گويان فرانسه به فضا پرتاب شد. ماهواره «گوك ترك» در هر-90 دقيقه یک‌بار كره زمين را دور ميزند و ساليانه بيش از 60 هزار تصوير از نقاط موردنظر به مقر خود در تركيه مخابره می‌کند.

3-      ارتقاء مداوم سطح رفاه، بهداشت و امنيت شهروندان

4-      تبديل تهديدها به فرصت‌ها: نحوه تعامل ترکیه در منطقه استفاده از تمامی ظرفیت‌ها برای ارتقای اقتصادی این کشور است، برای ترکیه هم چیز پول و ثروت است، از عربستان سعودی گرفته تا اسرائیل، قطر و ...حل مسئله سرنگونی سوخوی روسی نیز ازجمله سیاست‌های تعاملی ترکیه در عرصه سیاست خارجی است. استفاده ابزاری از عبدالله اوجالان نیز از موارد سیاست داخلی محسوب می‌شوند.

5-      تمركز در مزیت‌های نسبي اقتصادي:از مهم‌ترین اقدامات برنامه‌ریزان و سياستمداران كنوني آنكارا استفاده از برتری‌های نسبي بالقوه و بالفعل خود را در عرصه‌های مختلف است. ازجمله آن‌ها می‌توان توسعه صنايع گردشگری و نساجي و پوشاك است.

اين كشور تا سال 2023 با جذب دستكم 50 ميليون توريست، به پنجمين مقصد مهم جهانگردان تبديل شود و از اين طريق معادل حدود 50 ميليارد دلار درآمد نصيب خود كند. درزمینهٔ صنايع نساجي و توليد پوشاك بر اساس آمار فدراسيون بین‌المللی توليدكنندگان نساجي در بازه زماني 20 ساله 1990 تا 2009 تركيه دومين سرمایه‌گذار بزرگ درزمینهٔ ماشین‌های بافنده در جهان بوده است که از اين محل، درآمدي معادل يا اندكي كمتر از صادرات نفت ايران دارد. براي مثال درحالی‌که درآمد پیش‌بینی‌شده براي نفت صادراتي ايران در سال 95 معادل 25 ميليارد دلار بوده، تركيه در اين سال فقط از محل صادرات پوشاك قريب 21-ميليارد دلار درآمد داشته که اين ميزان تا سال 2023 به 80 ميليارد دلار خواهد رسيد.

تركيه بر اساس مفاد سند چشم‌انداز سال 2023 براي خود اهداف بلندپروازانه اي ترسيم كرده كه در نظر دارد ظرف كمتر از يك دهه آينده در زمره 10 اقتصاد برتر جهان قرار گيرد.

این کشور با تولید ناخالص داخلی معادل 799.54 میلیارد دلار، هفدهمین اقتصاد بزرگ دنیا محسوب می‌شود که در کمتر از یک دهه، درآمد سرانه اش تقریباً سه برابر شده و به بالای 10 هزار و 500 دلار رسیده است.

در بین سال‌های 2002 تا 2012، فقر مطلق در ترکیه از 13 درصد به 4.5 درصد کاهش پیدا کرده و فقر متوسط از 44 درصد به 21 درصد رسیده است.



+ 2
مخالفم - 0

بازدید: 280

تعداد نظرات: 0
منتشر نشده: 0

کد امنیتی
کد جدید